بر اساس جديدترين گزارش انجمن توليدکنندگان فولاد ايران، با وجود تشديد مشکل ناترازي انرژي در سال ۱۴۰۴، بخشي از حلقه هاي زنجيره فولاد به ويژه محصولات مياني، روند صعودي توليد را تجربه کرده اند. اين در حالي است که بخش قابل توجهي از محصولات نهايي فولادي با کاهش توليد همراه بوده و همين مسئله ساختار عرضه در بازار آهن و فولاد کشور را تحت تاثير قرار داده است. آهن ورک داده هاي منتشر شده در جدول عملکرد هفت ماهه، تصوير شفافي از وضعيت زنجيره فولاد ارائه مي دهد و براي فعالان صنعت آهن آلات، توليدکنندگان، مصرف کنندگان و صادرکنندگان اهميت زيادي دارد.

افت توليد محصولات نهايي و رشد محدود در برخي مقاطع فولادي

طبق آمار منتشر شده، توليد تيرآهن در هفت ماهه ۱۴۰۴ با کاهش شديد ۳۲.۴ درصدي همراه بوده و از ۸۷۷ هزار تن در سال قبل به ۵۹۳ هزار تن رسيده است؛ کاهشي که نشان دهنده فشار مضاعف محدوديت هاي گاز و برق بر واحدهاي نوردي است. در مقابل، ميلگرد که از مهم ترين کالاهاي بازار آهن محسوب مي شود، رشد ۷.۹ درصدي داشته و حجم توليد آن از ۵۵۷۸ هزار تن به ۶۰۱۷ هزار تن رسيده است.

نبشي و ناوداني نيز رشد حدود ۲ درصدي را ثبت کرده و توليد آنها از ۴۹۱ هزار تن به ۵۰۱ هزار تن رسيده است. در مجموع، کل مقاطع طويل فولادي با رشد ۲.۴ درصدي از ۶۹۴۶ هزار تن به ۷۱۱۱ هزار تن رسيده اند.

در بخش مقاطع تخت اما روند متفاوت بوده است. توليد ورق گرم با افت ۳.۷ درصدي از ۵۶۴۵ هزار تن به ۵۴۳۸ هزار تن کاهش يافته و ورق سرد نيز با افت ۳.۲ درصدي از ۱۵۲۲ هزار تن به ۱۴۷۴ هزار تن رسيده است. ورق پوشش دار نيز تنها يک درصد کاهش داشته و از ۱۰۱۰ هزار تن به ۱۰۰۰ هزار تن رسيده است.

اين تغييرات باعث شده کل مقاطع تخت فولادي با افت ۶.۲ درصدي از ۵۹۶۶ هزار تن به ۵۵۹۷ هزار تن برسند. در نهايت، جمع کل محصولات نهايي فولادي با کاهش ۱.۶ درصدي، از ۱۲۹۱۲ هزار تن به ۱۲۷۰۸ هزار تن رسيده است.

رشد محسوس در توليد محصولات مياني و مواد اوليه فولاد

در مقابل کاهش توليد محصولات نهايي، توليد بيليت و بلوم با رشد ۴.۴ درصدي از ۱۰۵۸۲ هزار تن به ۱۱۰۴۵ هزار تن افزايش يافته است. اسلب نيز با رشد ۵.۲ درصدي از ۶۷۵۸ هزار تن به ۷۱۰۷ هزار تن رسيده است.

با کنار هم قرار گرفتن اين ارقام، کل توليد فولاد مياني با رشد ۴.۷ درصدي از ۱۷۳۴۰ هزار تن به ۱۸۱۵۲ هزار تن رسيده که نشان مي دهد فولادسازان با وجود محدوديت هاي انرژي، توانسته اند سطح توليد در بخش مياني زنجيره را حفظ کنند.

آهن اسفنجي نيز روند رو به رشد داشته و با افزايش ۵ درصدي از ۲۴۴۱۸ هزار تن به ۲۵۶۴۸ هزار تن رسيده است و همچنان يکي از حلقه هاي حياتي زنجيره فولاد محسوب مي شود.

در بخش بالادستي، توليد گندله با افت ۰.۶ درصدي از ۳۷۷۹۴ هزار تن به ۳۷۵۵۸ هزار تن رسيده، اما کنسانتره سنگ آهن بيشترين رشد را ثبت کرده است. توليد کنسانتره با رشد ۸.۹ درصدي از ۴۱۷۱۱ هزار تن به ۴۵۴۴۲ هزار تن رسيده که نشان دهنده عملکرد مثبت معادن و مجتمع هاي فرآوري است.

جدول تولید محصولات زنجیره آهن و فولاد در ۷ ماهه سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ (هزار تن)

چشم انداز بازار آهن آلات در پي تغيير الگوي توليد

ارزيابي روند توليد نشان مي دهد زنجيره فولاد ايران در سال ۱۴۰۴ با نوعي شکاف توليدي روبه رو شده است. از يک سو، توليد محصولات نهايي مانند تيرآهن، ورق گرم و بخشي از مقاطع طويل کاهش يافته و اين موضوع ممکن است عرضه بازار آهن آلات را دچار نوسان کند. از سوي ديگر، افزايش توليد محصولات مياني و مواد اوليه مانند بيليت، اسلب و آهن اسفنجي مي تواند نشانه اي از تقويت صادرات يا افزايش ذخاير استراتژيک باشد.

کاهش ۳۲ درصدي تيرآهن در کنار رشد ۷.۹ درصدي ميلگرد، با توجه به رکود ساخت و ساز، احتمالا در کوتاه مدت تاثير تورمي قابل توجهي ندارد؛ اما در صورت رشد مصرف داخلي يا تقويت صادرات، اين کاهش ممکن است به افزايش قيمت مقاطع منجر شود.

در مجموع، گزارش هفت ماهه ۱۴۰۴ تصويري روشن از وضعيت زنجيره فولاد ارائه مي دهد؛ جايي که حلقه هاي بالادستي رشد کرده، بخش مياني تقويت شده و محصولات نهايي با افت توليد روبه رو بوده اند. در صورت ادامه اين روند تا پايان سال، بازار آهن آلات ايران ممکن است با تغييرات جدي در عرضه و تقاضا مواجه شود.